Nieuwe dokken

Gent

Stedenbouwkundig inrichtingsplan op schaal van de buurt met een 400-tal woningen, groenzones, onderwijs, horeca en detailhandel.

Toon project info

De Nieuwe Dokken transformeert een voormalig havengebied aan de Oude Dokken tot een dynamische, duurzame stadswijk waar wonen, werken en publieke ruimte in balans samenkomen. BEEL ARCHITECTEN en het volledige team werkte binnen het masterplan van OMA (Office for Metropolitan Architecture) aan het inrichtingsplan ‘Wonen aan de Schipperskaai’, het eerste woonproject in deze zone. Dit project zet voluit in op sociale diversiteit, met een coherente integratie van diverse woningtypes en publieke functies.

In totaal worden ongeveer 400 woningen gerealiseerd, verspreid over appartementen, grondgebonden woningen en collectieve woonvormen zoals cohousing. Er is een evenwichtige mix tussen vrije markt-, budget- en sociale woningen, waardoor een breed spectrum aan bewoners zijn plek vindt in de wijk. Dit wordt versterkt door een levendig aanbod van lokale voorzieningen, zoals buurtwinkels, cafés, een restaurant en kantoren. Zo wordt De Nieuwe Dokken geen slaapwijk, maar een actieve stadsbuurt die 24/7 leeft.

Publieke ruimte als groene ruggengraat

Een van de fundamenten van het ontwerp is de nadruk op kwalitatieve publieke ruimte. Groene dooradering en zachte overgangen tussen privé, collectieve en publieke ruimtes staan centraal. De woonparken, op maat van de bebouwing, zijn vooral bedoeld voor de bewoners en bieden een intiem, groen karakter met een minimum aan verharding. Ze laten ruimte voor eigen invulling door de gebruikers en zorgen voor een natuurlijke overgang tussen de woonclusters en de openbare ruimte.

Even belangrijk als de identiteit en complementariteit van de verschillende open ruimtes, is het verbindende element ‘de krukas’. Deze route, parallel aan de Schipperskaai en Koopvaardijlaan, functioneert als een flexibele publieke ruimte die de identiteit van elke woonomgeving overneemt. Zo benadrukt ze de diversiteit en kleinschaligheid van de wijk. De krukas kent zes verschillende segmenten, elk afgestemd op de specifieke noden en sfeer van de omliggende bebouwing.

Daarnaast versterken twee grootschalige publieke parken de relatie tussen de stad, de bewoners en het water:

Het Bolderpark richt zich op kinderen en jeugd en creëert een dynamische sfeer van beweging en spel. Het terrein is vormgegeven met speelheuvels en organische vormen, geïnspireerd door de golfslag van het water.
Het Schipperspark, gelegen aan de verbindingsbrug over het dok, legt de focus op rust en ontmoeting. Dit park biedt ruimte voor wandel- en fietsroutes en vormt een schakel tussen de wijk, het stadscentrum en het openbaar vervoer.

Duurzaamheid als kernprincipe

Het project wordt ontwikkeld volgens een circulair en innovatief duurzaamheidsmodel. Het ZAWENT-systeem (Zero Waste Water and Energy Network) omvat een vierde generatie warmtenet dat restwarmte van het buurbedrijf Christeyns benut. Daarnaast wordt 30% van de warmtebehoefte ingevuld door de verwerking van organisch afval en huishoudelijk afvalwater, waardoor de wijk deels in haar eigen energie kan voorzien. Dankzij coöperaties zoals DuCoop kunnen bewoners participeren in het duurzaamheidsmodel zonder extra kosten.

Ook op vlak van mobiliteit is duurzaamheid een leidraad: de wijk is grotendeels autovrij, met ruime fietsfaciliteiten zoals een fietslift, fietstrap en een gedeelde fietswasplaats. Een gedeeld parkeersysteem zorgt ervoor dat parkeerplaatsen efficiënt worden gebruikt: overdag door werknemers en bezoekers, ’s avonds door bewoners.

Architectuur & ontwikkeling

Binnen het inrichtingsplan realiseerde BEEL ARCHITECTEN verschillende projecten:

De Faar – residentiële hoogbouw met commerciële plint en kantoren (2020)
Tournesol – commerciële ruimtes, appartementen en budgetunits (2023)
Dames & Heren – middelhoog gebouw met vijf aaneengrenzende meergezinswoningen (2025)
Waterfront – praktijkwoningen en appartementen (in aanbesteding)

Vanaf de aanbestedingsfase worden de projecten overgedragen aan ELD voor uitvoering, terwijl BEEL ARCHITECTEN instaat voor de controle van de esthetische componenten.

Met De Nieuwe Dokken wordt niet alleen ingezet op architecturale kwaliteit en innovatieve duurzaamheid, maar ook op sociale interactie en stedelijke inclusie. Door een doordachte verweving van woonprogramma’s, publieke ruimte en ecologische principes vormt dit project een model voor toekomstgericht stedelijk wonen.

Programma

Kantoren, Masterplan, Residentieel

Status

In uitvoering

Start ontwerp

2013

Start uitvoering

2016

Opdrachtgever

Sogent

Plaats

Gent